موزه‌های آستان قدس رضوی پس از انقلاب اسلامی
برخی آثار با موضوع حضرت فاطمه زهرا سلام‎الله علیها موجود در موزه آستان قدس رضوی
عفاف و حجاب؛ معرفی برخی آثار با موضوع حضرت فاطمه زهرا (س) و حضرت زینب (س)
 

معرفی کتاب‎های منتشر شده موزه‎های آستان قدس رضوی

1396/9/29 چهارشنبه
  موزه‎ آستان قدس رضوی با هدف به نمایش درآوردن بخشی از آثار هنری و فرهنگی سده‌های اسلامی که طی قرون متمادی بر بارگاه مطهر حضرت رضا(ع) وقف و اهدا شده است، آغاز به کار کرد، اما امروزه و پس از گذشت 80 سال از عمر خود، به عنوان یک مرکز فرهنگی بزرگ در سطح ایران و جهان اسلام مطرح است.
با توسعه موزه‌ها از کارکرد نمایشی به سمت کارکردهای آموزشی و پژوهشی و مفهومی در این مسیر گام‌های بلندی برداشته شده است. به همت اداره پژوهش و معرفی آثار معاونت امور موزه‌های سازمان کتابخانه‎ها، موزه‎ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و محققان اهل فرهنگ، بر روی این آثار کم‌نظیر تحقیق و بررسی‌های بسیار صورت گرفته است. آثاری که پژوهش بر روی آن‌ها توانسته بسیاری از ابعاد پنهان تاریخ و فرهنگ ایران اسلامی را روشن کند و دریچه جدیدی را به سوی آیندگان بگشاید.
در این مجال، به مناسبت هفته پژوهش، به بررسی شش کتاب، دو کاتالوگ و یک آلبوم ارزشمند می‌پردازیم که روایت‌گر بخش کوچکی از فعالیت‌های پژوهشی معاونت امور موزه‌های آستان قدس رضوی است. آثاری که طی چند سال اخیر به همت سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی روانه بازار نشر شده است.
1. کتاب «کتابشناسی و مقاله نامه هنر و موزه داری»
مؤلف: حمیرا رئیسیان زاده، نوبت چاپ: اول/ 1392، تعداد صفحه: 804
این کتاب یک کتابشناسی موضوعی مرجع است که بیش از چهارهزار مدخل در حوزه هنر و کلیات آن، گردآوری و تنظیم شده است.
2. کتاب «شعارهای سکه‎های دوره اسلامی»
مؤلف: دكتر محمدباقر الحسيني، مترجم: عبدالله قوچانی، نوبت چاپ: اول/ 1393، تعداد صفحه:160
درحال‌حاضر، با چاپ کتاب، سكه‌های بیشتری از سلسله‌های مختلف، اطلاعات جدیدی دربارۀ شعارهای سكه‌های اسلامی به‌دست آمده که برخی از شعارهای آن با آنچه در این پژوهش ذکر شده مشترك و شماری نیز متفاوت است.
3. کتاب «جایگاه سفال‎های آستان قدس رضوی در سفالگری ایران»
مؤلف: رجبعلی لباف خانیکی، نوبت چاپ: اول/ 1393، تعداد صفحه: 464
کتاب شامل شش فصل است که هر فصل به موضوعی خاص در ارتباط با سفال اختصاص دارد:  فصل اول با عنوان «سفال»، این عنصر مهم و کارآمد است، فصل دوم با عنوان «سفال و انسان»، فصل سوم اختصاص به «تاریخچة سفال» دارد، فصل چهارم «سفال دورة اسلامی» را توضیح داده، فصل پنجم اختصاص به مجموعه «سفال‎های موجود در آستان ‎قدس رضوی» دارد، فصل ششم با عنوان «گونه‎شناسی سفال‎های آستان ‎قدس رضوی»، شامل تفکیک و توضیح سازه‎های سفالی به لحاظ نوع، جنس، فرم، لعاب و تزئینات می‎باشد.
4. کاتالوگ «مجموعه آثار اهدایی مقام معظم رهبری (مدظله‎العالی) به آستان قدس رضوی در سال 1393»
به کوشش: اداره پژوهش و معرفی آثار معاونت امور موزه‎ها، نوبت چاپ: اول/ 1394، تعداد صفحه: 174
این کاتالوگ به معرفی 167 اثر اهدایی مقام معظم رهبری (مدظله‎العالی) به آستان قدس رضوی در سال 1393 می‎پردازد که قدمت آنها به قرون دوازده، سیزده و بعضا چهارده می‎رسد.
5. کتاب «آثار سنگی آستان قدس رضوی»
به کوشش: میثم جلالی، چاپ: 1394، تعداد صفحه: 328، با همکاری بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
کتیبه‎های سنگی موزه آستان قدس رضوی را به لحاظ موضوعی می‎توان به 3 دسته تقسیم کرد: 1- کتیبه‎هایی که متن آنها دربر گیرنده اطلاعات تاریخ مهمی در مورد یک بنا است 2- کتیبه‎های سنگی مشتمل بر آیات قرآنی، ادعیه، احادیث و صلوات بر پیامبر (ص) و ائمه معصومین (ع) 3- کتیبه‎های سنگی حاوی اشعار.
6. کاتالوگ «مجموعه آثار اهدایی مقام معظم رهبری (مدظله‎العالی) به آستان قدس رضوی در سال 1395»
به کوشش: اداره پژوهش و معرفی آثار معاونت امور موزه‎ها، نوبت چاپ: اول/ 1395، تعداد صفحه: 140
این کاتالوگ به معرفی 111 اثر اهدایی مقام معظم رهبری (مدظله العالی) می‌پردازد که در ساله‎های 1394 و 1395 توسط دفتر رهبر معظم انقلاب تقدیم آستان قدس رضوی شده است. آثار معرفی شده در کاتالوگ، به ترتیب شماره اموالی ارسالی از دفتر معظم‌له است. به این ترتیب که نخست، آثار اهداکنندگان خارجی و سپس آثار اهداکنندگان داخلی بیان شده است.
7. کتاب «سکه‎های ایران پیش از اسلام در موزه مرکزی آستان قدس رضوی»
مؤلف: امین امینی، نوبت چاپ: اول/ 1395، تعداد صفحه: 364، با همکاری انتشارات پازینه.
از آن‌جا كه سكه‌ها مهم‌ترين اسناد عيني و ملموسِ به جا مانده از دنياي كهن هستند، بررسي دقيق ويژگي‌هاي ظاهري آن‌ها هم‌‌چون اندازه، وزن، جنس، تقسيمات واحد، نقوش پشت و رو، سال ضرب، محل ضرب و هم‌چنين دسته‌بندي تيپ‌ها و سبك‌هاي گوناگون نقوش آن‌ها، ضروري است. نگارنده با درك اين ضرورت، در كتاب حاضر كوشيده است فهرست و دسته‌بندي تازه و به روزي از مؤلفه‌هاي سكه‌هاي پيش از اسلام فراهم كند. افزون بر اين‌، تلاش شد تا بر پايه آخرين داده‌هاي سكه‌شناسي، ترتيب و توالي تاريخي شاهان هر سلسله، تا حدّ امكان بازبيني و تصحيح شود.  
8. آلبوم «پوستر آثار اهدایی استاد محمود فرشچیان»
ناشر: سازمان کتابخانه‎ها، موزه‎ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، موسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی و موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، نوبت چاپ: اول/ 1395، قطع: رحل بزرگ، تعداد صفحه: 15
حاوی پوستر پانزده اثر نفیس استاد محمود فرشچیان است که تا اوایل سال 1395 به آستان قدس رضوی اهدا شده است، شامل: عصر عاشورا، پرچمدار حق (حضرت ابوالفضل علیه السلام)، هدیه عشق (حضرت علی اصغر علیه السلام)، ضامن آهو، پناه (یتیم نوازی حضرت علی علیه السلام)، اولین پیام، معراج، پنجمین روز آفرینش، ستایش پروردگار، کوثر (حضرت زهرا سلام‎الله علیها)، نیایش، خمسه آل طیبه، رمی جمره (امتحان سخت)، یارب، توسل (پرتره خودشان).
9. کتاب «احادیث کاشی‎های زرین فام حرم امام رضا (ع)»
مؤلف: عبدالله قوچانی، نوبت چاپ: اول/ 1396، تعداد صفحه: 453.
در این کتاب 352 قطعه از کاشی‌های موجود در موزه آستان قدس رضوی که عمدتاً متعلق به قرن 7ق و مزین به احادیثی از پیامبر اکرم(ص) و ائمۀ معصومین علیهم‎السلام است، معرفی شده است. همچنین ضمن بیان مشخصات فنی و هنری این کاشی‌ها و نقل احادیث مندرج در آن‌ها، متن احادیث با منابع معتبر روایی و حدیثی مقابله شده است.

اداره پژوهش و معرفی آثار معاونت امور موزه ها
-

معرفی کتاب‎های منتشر شده موزه‎های آستان قدس رضوی


نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
تعداد بازديد اين صفحه: 389
گالری تصاویر