شور حسینی، شعور انقلابی
شور حسینی، شعور انقلابی
موزه های آستان قدس رضوی
clear
معرفی ضریح پنجم مضجع شریف امام رضا (ع)
معرفی ضریح پنجم مضجع شریف امام رضا (ع)
موزه های آستان قدس رضوی
clear
گُل‌گشتی در تالار آثار نفیس قرآنی موزه هدایای مقام معظم رهبری
گُل‌گشتی در تالار آثار نفیس قرآنی موزه هدایای مقام معظم رهبریمقام معظم رهبری (مدظله العالی)
موزه های آستان قدس رضوی
clear

گشتی در 7 گنجینه منحصربه‌فرد

1396/4/8 پنجشنبه
  موزه، مؤسسه‌ای دائمی، غیر انتفاعی و بدون هدف مادی است که درهای آن به روی همگان گشوده شده است و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می‌کند.
موزه را زبان گویای گذشتگان می‌دانند؛ جایی که می‌توان از ورای دست ساخته‌های باقی مانده از هزار سال پیش و از لابه‌لای اوراق کهنه و قدیمی، راهی به سوی سنت‌ها، عقاید، فرهنگ و باورهای مردمان سال‌های خیلی دور پیدا کرد. موزه‌ها در سراسر دنیا یکی از مراکز مهم فرهنگی به‌شمار می‌روند؛ چه بسا گویا‌ترین و آموزنده‌ترین آنها. زیرا هر کس از هر صنف و طبقه‌ای که باشد و به هر زبانی که تکلم کند، می‌تواند از این مراکز بهره گیرد و بر دانش خود بیفزاید. این خاصیت موزه‌هاست.
هدف نهایی موزه‌ها بالابردن سطح آگاهی و دانش بازدیدکنندگان است. در حدود 280 ق.م. بطلمیوس در شهر اسکندریه درکنار کاخ خود، مکانی به نام موزه، مشتمل بر یک دانشگاه بزرگ، رصدخانه، کتابخانه، آزمایشگاه و... بنا کرد.
اولین موزه بزرگ عمومی جهان که حاصل انقلاب فرانسه بود، کاخ موزه لوور فرانسه است که در سال 1793 م/ 1172ش برپا شد. نخستین موزه دولتی ایران، تالار سلام کاخ موزه گلستان است که در سال 1258ش افتتاح شد. موزه ایران باستان با 2744 متر مربع یکی دیگر از موزه‎های ایران است که در سال 1316ش توسط آندره گدار ساخته شد.
موزه آستان قدس رضوی یکی از مجموعه‎‏های بزرگ موزه‎ای در ایران است که بناهای تاریخی آن جلوه‎گر شش قرن معماری و تزئینات دوره اسلامی است و اشیای تاریخی آن نشان ‏دهنده انواع هنرها و صنایع دستی ساخته شده طی ده قرن گذشته است. آنچه موزه آستان قدس رضوی را منحصربه‌فرد می‌کند، عشق و معنویتی است که در فضای آن موج می‌زند؛ این بار معنوی شاید از این بابت باشد که همه آن آثاری که به این موزه اهدا شده از اعتقادات قلبی به صاحب این مکان یعنی امام رضا علیه‎السلام سرچشمه گرفته است. سنگ بنای موزه آستان قدس رضوی نیز در سال 1316 ش و در محل کنونی قبر شیخ بهایی گذاشته شد، اما اولین ساختمان موزه در قطعه زمینی به مساحت 5700 مترمربع در 22 آذر 1324 افتتاح گردید. از سال 1318ش اشیای نفیسی از جمله ظروف، منسوجات، کتیبه‎های طلا، درهای چوبی، سنگاب خوارزمشاهی و ... جهت نمایش انتخاب گردید.
موزه و کتابخانه جدید آستان قدس رضوی، در سال 1356 به صورت موقت افتتاح شد و روزی 2 ساعت بر روی بازدیدکنندگان باز بود.
در سال 1357، موزه و خزانه دو اداره مستقل از هم شدند که اداره موزه ابتداء تا سال 1378 زیر نظر معاونت امور فرهنگی آستان قدس رضوی قرار داشت. با تشکیل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز‌اسناد ‌آستان ‌قدس ‌رضوی در سال 1379، موزه نیز زیرمجموعه سازمان قرار گرفت و در سال 1382 به عنوان معاونت سازمان در امور موزه‌ها به فعالیت خود ادامه داد. در حال حاضر معاونت امور موزه‌های آستان‌قدس‌رضوی  دارای سه اداره و یک بخش مستقل است؛ شامل: اداره پژوهش و معرفی آثار، اداره گنجینه‌ها، اداره حفاظت و مرمت آثار فرهنگی و بخش حفاظت و ایمنی.
اکنون موزه‌های آستان قدس رضوی در چهار ساختمان، دارای 16 گنجینه تخصصی و 17 هزار متر فضای نمایشی و بیش از 8 هزار و پانصد اثر درحال نمایش با بیش از 1 میلیون بازدیدکننده در سال است.
در هشتم تیرماه سال 1378، مصادف با میلاد مسعود پیامبر عظیم‌الشأن اسلام حضرت محمد صل‌الله‌علیه‌وآله و ولادت با سعادت امام جعفر صادق علیه‌السلام، هفت گنجینه: هنرهای تجسمی، آبزیان، نجوم، ساعت، سلاح، ظروف و مدال، با تکیه  بر مجموعه اهدایی تشکیل شد.
گنجینه هنرهای تجسمی در طبقه اول ساختمان موزه مرکزی با 450 مترمربع فضای نمایشی و 48 اثر واقع است. این گنجینه تعدادی از آثار نفیس خود را در سبک‌های مختلف از هنرمندان برجسته ایرانی و اروپایی از جمله چهار اثر از استاد کمال‌الملک؛ نقاش معروف دوره قاجار به نام‌های: اشرف‌البلاد (بهشهر امروزی)، پل رودخانه تجن، منظره روستای پول کجور و رودخانه شیلات فرح‌آباد مازنداران در معرض دید عموم قرار داده است.
گنجینه آبزیان نیز در طبقه اول ساختمان موزه مرکزی با 457 مترمربع فضای نمایشی، 297 آبزی خود را شامل دو بخش نرمتنان و موجودات دریایی تاکسیدرمی در معرض دید عموم قرار داده است. در بخش نرمتنان تعدادی از گونه‌های مختلف صدف و حلزون و در بخش موجودات دریائی تاکسیدرمی نیز نمونه‌های با ارزشی از موجودات دریایی به خصوص خلیج فارس به نمایش گذاشته شده است، شامل: گیتارماهی (ماهی شیطان دریا)، ماهی فوگل، سفره ماهی، مارماهی، انواع کوسه ماهی، لابستر، مادرمیگو، بچه ‌تمساح، لاک‌پشت، اسبک دریایی، ستاره دریایی، مرجان، اسفنج و...
گنجینه‌های نجوم، ساعت، سلاح، ظروف، مدال با وسعت حدود 900 متر مربع در طبقه دوم ساختمان مرکزی موزه آستان قدس رضوی در صحن کوثر واقع است.
با ظهور اسلام و ضرورت مسیر یابی، تعیین قبله و اوقات شرعی، مسلمانان در حوزه علم نجوم و ریاضی به تحصیل  پرداختند. دانشمندان برجسته‌ای همچون عبدالرحمن صوفی، خیام، ابوریحان بیرونی و خواجه نصیرالدین طوسی در این زمینه شهرت جهانی دارند. تکمیل و استفاده گسترده از اسطرلاب که یک وسیله پیچیده مهندسی و نجومی است محصول تلاش‌ها و تحقیقات فراوان این دانشمندان است.
گنجینه نجوم؛ تعداد 91 اثر نفیس نجومی خود را شامل: انواع تلسکوپ؛ شکستی و انعکاسی، کره؛ سماوی، نجومی و جغرافیایی، دوربین؛ چشمی، اپرا، تئودلیت (سمت‌یاب)، سکستانت و اکتانت، کادران؛ وسیله اندازه‌گیری زاویه‌های عمودی، انواع مدل حرکت زمین، وسایل نجوم دریایی، چندین نمونه گونیا، خط‌کش و پرگار؛ مورد استفاده در ساخت وسایل نجومی، دستگاه مورس و زلزله نگار، به نمایش گذاشته است.
گنجینه ساعت؛ تعداد 50 ساعت ارزشمند خود را شامل ساعت‌های آفتابی و مکانیکی در معرض دید علاقه‎مندان قرار داده است. برخی از ساعت‌های آفتابی آن عبارت‌اند از: ساعت آفتابی و تقویم، ساعت آفتابی استوایی و قطب‌نما، ساعت آفتابی افقی و عمودی، شاخص مثلثی و قطب‌نما، آفتابی حلقوی کوچک، آفتابی استوایی شاخص مثلثی و قطب‌نما، آفتابی و قطب‌نمای کوچک، آفتابی شاخص مثلثی فلزی، آفتابی شاخص مثلثی و قبله‌نمای قابل حمل و نقل عبدالائمه، آفتابی شاخص مثلثی سنگی و ...
 
گنجینه سلاح؛ یکی از گنجینه‌های جذاب و پربیننده است که تعداد 66 سلاح سرد و گرم قدیم خود با تاریخ ساخت از دوران صفویه تا  زمان معاصر را به نمایش گذاشته است. برخی از آنها عبارت‌اند از:  باروت‌دان یا دبه باروت، چاشنی‌دان، طپانچه تک ‌لول، طپانچه دو لول، تفنگ دنگی یا چکشی، تفنگ دنگی 4 لول، تفنگ سرپر (تک لول)، مجموعه دوئل، تفنگ سرپر، کارد، خنجر، شمشیر فولاد جوهردار، کمان ترکیبی، گردن آویز اسب، ساعد‌بند، سپر، کلاهخود، تبر و تبرزین و سرنیزه، نیزه بلند دو سر منقوش لاکی روغنی، زره و ...
گنجینه ظروف؛ شامل تعداد 155 ظروف سفالی، چینی، بارفتن و فلزی است. سفال‌ها مربوط به عصر آهن؛1200 سال ق.م.، و دوره تاریخی(مربوط به دوره پیدایش خط) است که منابع با ارزشی برای دستیابی به شیوه زندگی و حتی عقاید مردمان آن روزگار دارد. همچنین ادامه این سیر تاریخی از ظهور اسلام و سلسله‌های مختلف مانند غزنوی، سلجوقی، صفوی و قاجار در این گنجینه به نمایش در آمده است. نمونه‌هایی از ظروف چینی مختلف از قبیل آبی سفید، پنج رنگ و هفت رنگ، ظروف بارفتن و ظروف بلوری دوره قاجار در معرض دید قرار داده شده است. بعضی از ظروف سفالی به نمایش درآمده مربوط به حفاری‌های داخل حرم مطهر است که در جریان ساخت و سازهای جدید به دست آمده است.
گنجینه مدال؛ در اوایل پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی با مدال‌های اهدایی مرحوم غلامرضا تختی در طبقه همکف موزه مرکزی شکل گرفت، اما با اهدای مدال‌های دیگر توسط ورزشکاران و نخبگان علمی، توسعه این گنجینه بیشتر ضرورت پیدا کرد، در 8 تیر سال 1378 گنجینه مدال تخصصی‌تر شد و چیدمان آن تغییر کرد. با استقبال فراوان هموطنان و بازدیدکنندگان خارجی از این گنجینه، مسئولان را برآن داشت تا گنجینه‌ای مستقل تشکیل دهد. در سال 1392 گنجینه تخصصی مدال در طبقه دوم موزه مرکزی به مساحتی در حدود 245 متر تعداد قابل توجه‌ای مدال، بازوبند، کاپ، تندیس و نشان در معرض نمایش بازدید کنندگان قرار گرفت. اکنون با اضافه شدن چندین مدال، نشان و کاپ از نام‌آوران عرصه علمی و ورزشی، تعداد 189 اثر به نمایش گذاشته شده است و غنای این گنجینه را دوچندان کرده است. مدال‌های پهلوان سوخته سرایی، جانباز شه‌ستا، قهرمان المپیک حسن یزدانی و کاپ قهرمانی المپیک در رشته فوتبال نابینایان، والیبال نشسته و قهرمانی جهان در رشته تکواندو از نمونه‌هایی است که اخیراً به مجموعه اضافه شده است.

اداره پژوهش و معرفی آثار معاونت امور موزه ها
 
-
گشتی در 7 گنجینه منحصربه‌فرد موزه آستان قدس رضوی

گشتی در 7 گنجینه منحصربه‌فرد موزه آستان قدس رضوی


نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
تعداد بازديد اين صفحه: 169
 
گزارش تصویری
مجموعه عکس های تاریخی ضریح های مطهر رضویمجموعه عکس های تاریخی ضریح های مطهر رضوی
دهه کرامت و نمایش برخی عکس های تاریخی حرم مطهر رضوی در موزه آستان قدی رضویدهه کرامت و نمایش برخی عکس های تاریخی حرم مطهر رضوی در موزه آستان قدی رضوی
رونمایی از طرح توسعه گنجینه هدایای مقام معظم رهبری باحضور قائم مقام تولیت آستان قدس رضویرونمایی از طرح توسعه گنجینه هدایای مقام معظم رهبری باحضور قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی
آرشیو